تنش قطع آبیاری بر کلروفیل

تنش قطع آبیاری بر کلروفیل

چکیده

به منظور ارزیابی اثر تنش خشکی در کلزا (Brassica napus L.)،آزمایشی در سال ۱۳۸۱ در مزرعه تحقیقاتی موسسه نهال و بذر کرج اجرا شد. در این آزمایش آبیاری به عنوان عامل اصلی در دو سطح آبیاری معمولی بر اساس ۸۰ میلی متر تبخیر از تشنک کلاس A (شاهد) و تنش (قطع آبیاری از مرحله ساقه دهی ) و ارقام کلزا به عنوان عامل فرعی در ۱۰ سطح، شامل ارقام : 

ساریگل(Sarigol)،گلیات(Goliath)،هروس(Heros)،کامت(Comet)،آمیکا(Amica)، اس دبلیو۵۰۰۱(Sw5001)،کراکرجک(Crackerjack)،ایگل(Eagle)،ویلدکت(wildcat)،اس دبلیوهات شات (SwHotshat)،به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار، مورد بررسی قرار گرفت .

صفات مورد بررسی عبارت بودند از : عملکرد بیولوژیک ، عملکرد اقتصادی ، شاخص برداشت ، وزن هزار دانه ، درصد روغن دانه,تعداد کپسول,طول کپسول,دانه در گپسول و مقادیر کلروفیلa و b درصد و نسبت آنها, مورد اندازه گیری قرار گرفت.

نتایج نشان داد که سطوح آبیاری تفاوت معنیداری را بر عملکرد بیولوژیک,عملکرد اقتصادی, شاخص برداشت وزن هزار دانه و درصد روغن بر روی ارقام نداشت.

رقم آمیکا بیشترین تعداد کپسول(۱/۱۵۰),طول کپسول(۶/۶),نسبت کلروفیلa/b (29/2)و درصد کلروفیل a (33/69)را به خود اختصاص دادکه تفاوت معنی داری را در سطح احتمال ۱% آماری با سایر ارقام مورد آزمون داشت.

رقم اس دبلیوهات شات بیشترین مقدار کلروفیل(mg/g.fw39/2),کلروفیل b (mg/g.fw37/1) و کلروفیل a (mg/g.fw56/1)را به خود اختصاص داد.ارقام هروس (۶/۲۳) و گلیات (۷۵/۱۶) به ترتیب بیشترین و کمترین تعداد دانه در کپسول را به خود اختصاص دادند.

اثرات متقابل سطوح آبیاری و رقم نشان داد که بیشترین درصد کلروفیلa (23/73) و نسبت کلروفیلa/b (73/2) مربوط به رقم آمیکا و در شرایط آبیاری معمولی بودهمچنین رقم اس دبلیوهات شات دارای بیشترین مقدار کلروفیل (mg/g.fw16/3) و کلروفیل b(mg/g.fw56/1)در شرایط قطع ابیاری از شروع مرحله ساقه دهی بود.

اما بیشترین مقدار کلروفیل a (mg/g.fw67/1) وتعداد دانه در کپسول (۲۶) مربوط به رقم هروس بود.همچنین رقم کامت نیز دارای بیشترین تعداد کپسول(۷/۱۹۲) در همان شرایط بود. در هرحال رقم آمیکا با ۴۲۳۳ کیلوگرم در هکتار, دارای بیشترین عملکرد دانه در شرایط آبیاری معمول و ارقام هروس و کامت نیز به ترتیب با عملکرد۳۸۳۰ و ۳۶۲۰ کیلوگرم در هکتار جز ارقام برتر در شرایط

تنش(قطع آبیاری از شروع مرحله ساقه دهی)بودند که همان طور که اشاره شد فاقد اختلاف معنی دار با سایر ارقام مورد آزمون بودند.

مقدمه

تنش معمولاً به عنوان یک عامل خارجی که اثرات سوء بر گیاه بجا می گذارد، تعریف می شود (۲). خشکی شایع ترین تنش محیطی است و تقریباً تولید ۲۵% زمینهای جهان را محدود می کند (۶). اخیراً افزایش مقاومت در برابر خشکی و نمک اهمیت یافته است و کشاورزان و متخصصان اصلاح نژاد، پذیرفته اند که کلزا این قابلیت را دارد که دامنه خود را تا حد زیادی وسعت دهد (۴).

مقاومت به خشکی در اثر خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی متعدد، و غالباً مستقل از یکدیگر که اثرات متقابل آنها، هنوز به اندازه کافی مطالعه نشده است، حاصل می شود (۷).

کلزا با استفاده عمده از بقایای رطوبت خاک، محصول خوبی به بار می آورد به شرط آن که در فاصله کاشت و مرحله پیشرفته خروج گیاهچه ها و نیز در زمان گلدهی اصلی باران کمی ببارد (۴). نظر بر اینکه اغلب بارندگی های اکثر استانهای کشور در پائیز، زمستان و اوایل بهار، اتفاق می افتد کلزای پاییزه می تواند از رطوبت فصول فوق استفاده نموده، و احتیاجی به آب گران قدر تابستانه نداشته باشد (۱).

از جمله فاکتورهای موثر در مقدار عملکرد کلزا مساله پیری زودرس و میزان کلروفیل ها و تاثیر مستقیم این رنگدانه، بر تجمع مواد ذخیره ای در بذر می باشد، همچنین از بین رفتن رنگیزه سبز (کلروفیل)، باعث کاهش تولید موادی نظیر، پروتئین (شیره پرورده)، که ارتباط مستقیم با میزان کلروفیل دارد می گردد (۵). البته همبستگی بالایی بین مقدار کلروفیل و نسبت فتوسنتز مشخص نشده است(۹).

واکنش میزان فتوسنتز برگ (در واحد سطح برگ)، در پاسخ به تنش متوسط آب به ندرت مشابه واکنش توسعه برگ به تنش است، به این دلیل که فتوسنتز در مقایسه با توسعه برگ حساسیت کمتری به پتانسیل فشاری دارد (۲).مشخص شده است که تفاوت در نسبت کلروفیل کل/ کاروتنوئید، شاخص های خوبی برای تنش در گیاهان هستند (۸).

منبع:تحقیقستان

افشاگری,اخبار جدید,افشاگری نیوز,افشاگری روز,افشاگری جدید,افشاگری

همچنین ببینید

مقاله و تحقیق درمورد هزارپا

مقاله و تحقیق درمورد هزارپا

مقاله و تحقیق درمورد هزارپا هزارپا حشره ای از شاخه بندپایان و از رده هزارپایان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *