
ساختار بدن انسان
بدن انسان، کل ساختار انسان است که سر، گردن، تنه (سینه و شکم)، دو بازو و دستها و دو ساق پا و پاها را شامل میشود. هر قسمت بدن از انواع مختلف سلول تشکیل شده است. تعداد سلولهای بدن انسان حدود ۳۷٫۲ تریلیون تخمین زده شدهاند. این عدد از دادههای جزئی بدست آمده است و به عنوان نقطه شروع برای محاسبات بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد. این عدد از تعداد همه سلولهای اندامهای بدن و نوع سلول هایشان بدست آمده است.
اجزای سازنده بدن انسان نشان میدهد که بدن از تعدادی عناصر خاص در نسبتهای مختلف تشکیل شده است.بدن انسان میتواند ناهنجاریهای آناتومیک غیر پاتولوژیک را نشان بدهد. فیزیولوژی بر روی سیستم اعضای بدن و عملکردشان تمرکز دارد. سیستمها و مکانیزمشان در راستای حفظ هومئوستاز بدن عمل میکنند.
مطالعه بدن انسان شامل کالبد شناسی و فیزیولوژی میباشد. کالبدشناسی انسان یکی از شاخههای کالبدشناسی است. این رشته به بررسی اندامها و دستگاههای اندامهای بدن انسان میپردازد. تن انسان مانند تن همه جانوران از چندین دستگاه درست شده است که این دستگاهها از اندامها و ایشان از بافتها و این بافتها از یاختهها درست شدهاند. کالبدشناسی ماکروسکوپی کاری به بررسی بافتها یا یاختهها ندارد و تنها به شناخت اندامها و کارکرد آنها میپردازد. شناخت بافتها مربوط به بافتشناسی و بررسی یاختهها مربوط به یاختهشناسی میشود.
استخوانبندی، شکل کلی بدن را ایجاد میکند و در طول عمر انسان تغییر نمیکند. بطور کلی شکل بدن (و شکل بدن زن) تحت تأثیر توزیعهای ماهیچه ای، بافتهای چربی و هورمونهای مختلف میباشد. قد متوسط یک مرد بالغ (در کشورهای توسعه یافته) حدود ۱٫۷ – ۱٫۸ متر (۵’۷’’ تا ۵/۱۱’’) و یک زن بالغ حدود ۱٫۶ – ۱٫۷ متر (۵’۲’’ تا ۵’۷’’) میباشد. قد بلند بستگی به ژنتیک و رژیم غذایی افراد دارد. شکل و ترکیب بدن تحت تأثیر عواملی مثل ژنتیک، رژیم غذایی و ورزش قرار دارد.
بدن انسان دارای چندین حفره میباشد که بزرگترین آن حفره شکمی است. این حفرهها محل قرار گرفتن اندامهای مختلف بدن از جمله ستون مهرهها میباشند، که جریان مایع مغزی نخاعی از بطن مغز در آن جاری میباشد.
حفرههای کوچک دیگری نیز در بدن هستند که سینوس نامیده میشوند و عملکردهای مختلفی دارند. بطور عمومی سینوسها به سینوسهای پارانازال اشاره دارند که در سینوزیت نقش دارند. سینوسهای پارانازال چهار جفت حفره هوایی در استخوان جمجمه میباشند. این فضاهای پر از هوا در بین چشمها، بالای چشمها، عمق تر در پشت چشمها و اطراف حفره بینی قرار دارند.
در بدن بزرگسالان متوسط ۵–۵٫۵ لیتر خون و همچنین حدود ۱۰ لیتر از مایع میانبافتی وجود دارد. این مایع اطراف سلولها را طوری احاطه کرده است که گویی در حال غرق شدن هستند. تمام فضای بافتها دارای مایع میان بافتی است.
ترکیب بدن انسان اشاره به مقدار آب، محتوای عناصر، انواع بافتها و نوع مواد دارد. بدن یک فرد بالغ حاوی حدود ۶۰ درصد آب است که بخش قابل توجهی از وزن و حجم بدن را تشکیل میدهد. محتوای آب میتواند از ۷۵ درصد در نوزاد تازه متولد شده تا ۴۵ درصد در یک فرد چاق متفاوت باشد. (این اعداد آمار تقریبی میباشند)
ترکیب نوع بافتهای بدن انسان نشان میدهد که منشاء اکثریت قریب به اتفاق سلولها از سلولهای باکتریایی و سلولهای باستانیان (آرکی سلها) بخصوص متانوژنها مانند Methanobrevibacter smithii میباشد. میکروارگانیسمهای پوست و دیگر بخشهای بدن همگی میکروبیوم انسان نامیده میشوند و بزرگترین قسمت این ماده فلور میکروبی روده را تشکیل میدهد.
عناصر بدن را میتوان به عناصر اصلی و عناصر کمیاب تقسیم کرد. انواع این مواد میتوانند شامل آب، پروتئینها، بافت همبند، چربیها، کربوهیدراتها و استخوانها باشند.
کالبدشناسی بدن، فیزیولوژی و بیوشیمی اساس علم پزشکی میباشند که دانشجویان پزشکی معمولاً در سال اول دانشکده پزشکی آنها را مطالعه میکنند. آناتومی بدن میتواند سیستمیک یا بخش بخش تدریس شود، که به ترتیب، مطالعه آناتومی بخشهای بدن مثل سر و سینه یا مطالعه سیستمهای مشخص مثل سیستم عصبی یا تنفسی میباشد. کتاب مرجع اصلی آناتومی، آناتومی گری نام دارد که اخیراً در راستای روشهای مدرن، از شکل سیستمیک به شکل بخشی، تغییر یافته است.
جـِـگَر یا کَبـِد بزرگترین غده بدن است که در فعالیتهای سوختوساز بدن مانند گوارش نقش دارد.
تمام خون دستگاه گوارش توسط سیاهرگی به نام ورید پورت جمعآوری شده و وارد کبد میشود و تمام مواد جذب شده از لوله گوارشی از کبد عبور میکنند. دیگر کارهای کبد به دام انداختن سموم و تصفیه آنها با تبدیل کردنشان به مواد بی ضرر است. همچنین، این کبد است که متابولیسم داروها را در بدن بر عهده دارد. شرکت در خون سازی (در دوره پیش از تولد) و مقاومت در برابر عفونتها، فراهم ساختن سریع انرژی در هنگام ضرورت، ذخیره آهن و… از دیگر فعالیتهای کبد است.
سلولهای کبدی پروتئینهای مختلفی را به طور دائمی میسازند از جمله آلبومین، پروترومبین، فیبرینوژن، لیپو پروتئینها و هپارین.
سلولهای کبدی مواد مختلفی از جمله تری گلیسریدها، گلیکوژن و ویتامینها را ذخیره میکنند.
کبد به عنوان یک سیستم بافری مهم برای گلوکز خون عمل میکند به این معنی که هنگامی که گلوکز خون بعد از صرف یک وعده غذا تا غلظت زیادی بالا میرود میزان ترشح انسولین نیز افزایش مییابد و در حدود ۳/۲ گلوکز جذب شده از روده بلافاصله به گلیکوژن تبدیل شده و در کبد ذخیره میشود. در طی ساعات بعد که غلظت گلوکز خون و نیز در این ترشح انسولین کاهش مییابد، کبد گلیکوژن را تجزیه و به گلوکز تبدیل میکند.
این تنظیم در بیماران با اختلالات کبدی تقریباً غیرممکن است.
کبد عضو قهوهای مایل به قرمز با چهار لوپ
نابرابر از نظر شکل و اندازه میباشد. وزن طبیعی کبد انسان ۱٫۶۶–۱٫۴۴ کیلوگرم (۳٫۷–۳٫۲ پوند) بوده، و اندامی صاف، صورتی-قهوهای و مثلثی شکل میباشد. کبد بزرگترین اندام داخلی (پوست بزرگترین اندام کلی است) و بزرگترین غده در بدن انسان است. محل این اندام در یک چهارم بالایی حفره شکمی بوده، و درست زیر دیافراگم قرار دارد. کبد در سمت راست معده بوده و روی کیسه صفرا قرار دارد. دو رگ خونی به آن متصل شده است، یکی از آنها شریان کبدی و دیگری سیاهرگ باب نام دارد. شریان کبدی خون آئورتی را حمل میکند، در حالی که سیاهرگ باب خون شامل مواد مغذی هضم شده از گوارش و همچنین طحال و لوزالمعده را حمل میکند. این رگهای خونی به مویرگها تقسیم شده، و خون را به لوبولها هدایت میکنند. هر لوبول از میلیونها یاخته کبدی تشکیل شده که اساس یاختههای متابولیکی هستند. لوبولها واحدهای عملکردی کبد هستند.
دو نوع عمده از سلولهای عمومی در لوبولهای کبد وجود دارد؛ سلولهای پارانشیمی و غیر پارانشیمی. ۸۰٪ حجم کبد را سلولهای پارانشیم تشکیل داده و هپاتوسیت نامیده میشوند. سلولهای غیر پارانشیمی ۴۰٪ از تعداد کل سلولهای کبد را تشکیل میدهند اما تنها ۶٫۵٪ حجم کبد را شامل میشوند. سلولهای آندوتلیال سینوسی کبدی، سلولهای کوپفر و سلولهای ستارهای کبدی تعدادی از سلولهای غیر پارانشیمی سینوس کبد هستند.
کبد دارای دو جریان خون از سیاهرگ باب و شریان کبدی میباشد. حدود ۷۵٪ از جریان خون کبد، توسط سیاهرگ باب از خون وریدی طحال، دستگاه گوارش و اندامهای مرتبط با آن تأمین میشود. شریان کبدی باقیمانده جریان خون کبد را تأمین میکند. اکسیژن از هر دو منبع تأمین میشود؛ تقریباً نصف اکسیژن کبد توسط سیاهرگ باب و نصف آن توسط شریان کبدی تهیه میشود.
خون در سینوسهای کبدی جریان یافته و داخل ورید مرکزی هر لوبول تخلیه میشود. وریدهای مرکزی با ورید کبدی که کبد را ترک میکند یکی میشوند.
اصطلاح درخت صفراوی از شاخههای بلند مجاری صفراوی گرفته شده است. صفرای تولید شده در کبد در کانالهای صفراوی که با مجاری صفراوی ادغام شده، جمع میشوند. درون کبد، این مجاری، مجاری صفراوی داخل کبدی نامیده میشوند (درون کبد)، و هنگامی که خارج میشوند آنها را خارج کبدی (بیرون از کبد) مینامند. مجاری داخل کبدی درنهایت به مجاری کبدی چپ و راست تخلیه میشوند و با ادغام خود مجرای مشترک کبدی را میسازند. مجرای سیستیک کیسه صفرا با مجرای مشترک کبدی متصل شده و مجرای مشترک صفرا را تشکیل میدهند.
صفرا توسط مجرای مشترک صفرا مستقیماً وارد دوازدهه میشود، یا توسط مجرای سیستیک موقتاً در کیسه صفرا ذخیره میشود. مجرای مشترک صفرا و مجرای پانکراس با یکدیگر در آمپول واتر وارد بخش دوم دوازدهه میشوند.
گردآوری توسط: تحقیقستان



