غزل رموز جام جم – فال حافظ

غزل رموز جام جم – فال حافظ

غزل شماره 47 دیوان حافظ با به کارگیری اصطلاحات عارفانه نه تنها معانی لغوی زیبایی به ابیات داده بلکه خواننده آگاه به رموز عرفانی را جانی تازه می‌بخشد، اما با همه تعابیر عرفانی حافظ در بیت آخر بنا به مصلحتی از پادشاه وقت خود یاد می‌کند.

فال حافظ با معنی و تعبیر کامل و تفسیر بیت به بیت غزل شماره 47 حافظ را در تحقیقستان بخوانید.

غزل رموز جام جم – غزل به کوی میکده هر سالکی که ره دانست – غزل 47 حافظ

به کوی میکده هر سالکی که ره دانست

دری دگر زدن اندیشه تبه دانست

زمانه افسر رندی نداد جز به کسی

که سرفرازی عالم در این کله دانست

بر آستانه میخانه هر که یافت رهی

ز فیض جام می اسرار خانقه دانست

هر آن که راز دو عالم ز خط ساغر خواند

رموز جام جم از نقش خاک ره دانست

ورای طاعت دیوانگان ز ما مطلب

که شیخ مذهب ما عاقلی گنه دانست

دلم ز نرگس ساقی امان نخواست به جان

چرا که شیوه آن ترک دل سیه دانست

ز جور کوکب طالع سحرگهان چشمم

چنان گریست که ناهید دید و مه دانست

حدیث حافظ و ساغر که می‌زند پنهان

چه جای محتسب و شحنه پادشه دانست

بلندمرتبه شاهی که نه رواق سپهر

نمونه‌ای ز خم طاق بارگه دانست

غزل شماره 47 حافظ با صدای علی موسوی گرمارودی

نتیجه تفال غزل شماره 47 حافظ :

زمانی در زندگی خود به پیروز می‌رسی که دلت با خدا بوده و با تلاش و کوشش دل به دریا بزنی. ستاره اقبال تو بسیار درخشان است پس از رحمت خدا ناامید مشو. هر شکست مقدمه پیروزی است، از تجربه بزرگان در این راه استفاده کن.

معنی و تفسیر غزل شماره 47 حافظ – معنی غزل به کوی میکده هر سالکی که ره دانست

بیت اول

به کوی میکده هر سالکی که ره دانست
دری دگر زدن اندیشه تبه دانست

هر راهرویی که در کوچه و محله میکده راه بلد بود، کوبیدنی دری بجز در میکده را فکر باطل و به‌کار نیامدنی می‌داند.

✦✦✦✦

بیت دوم

زمانه افسر رندی نداد جز به کسی
که سرفرازی عالم در این کله دانست

روزگار تاج قلندری و وارستگی بر تارک کسی می‌گذارد که سربلندی در این جهان را به این تاج افتخار وابسته دانست.

✦✦✦✦

بیت سوم

بر آستانه میخانه هر که یافت رهی
ز فیض جام می اسرار خانقه دانست

هرکس به درگاه میکده‌ی معرفت راه جست، با بهره‌یابی از جام باده به رازهای خانقاه که همان میخانه عارفان است پی برد.

✦✦✦✦

بیت چهارم

هر آن که راز دو عالم ز خط ساغر خواند
رموز جام جم از نقش خاک ره دانست

کسی که به اسرار دو جهان از هفت خط جام معرفت پی برد، می‌تواند از نقش و نگار خاکِ راه نیز رازهای جام جهان‌بین جم را کشف کند.

خط ساغر: خط جام. مقصود هفت خط جام باده است که هرکدام نشان‌دهنده مرحله‌ای از کار و بار باده‌نوشی و ظرفیت باده‌نوش هستند. ادیب الممالک فراهانی آنها را به ترتیب در این بیت آورده است:

جور و بغداد و بصره و ازرق

اشک و کاسه‌گر و فرودینه

جام جم: جام جهان‌نمای جمشید. برای مطالعه بیشتر در این مورد به معنی بیت ششم از غزل شماره ۳۳ حافظ مراجعه کنید.

✦✦✦✦

بیت پنجم

ورای طاعت دیوانگان ز ما مَطَلَب
که شیخ مذهب ما عاقلی گنه دانست

از ما مخواه که جز به شیوه دیوانگان و از خودبی‌خود گشتگان طریق محبت طاعت و فرمانبرداری کنیم. چه پیر آیین عشق سودجویی و مصلحت‌اندیشی عاقلانه را گناه شمرده است.

✦✦✦✦

بیت ششم

دلم ز نرگس ساقی امان نخواست به جان
چرا که شیوه آن ترک دل سیه دانست

دل من از نرگس چشم ساقی برای پاس جان خود ایمنی نخواست، چون رسم و آیین آن چشمان سیاه زیبا را که بر عاشق خود رحمی نمی‌آورد، بازشناخته است.

ترک دل سیه: زیبای بی‌رحم، به استعاره مراد چشم یار. حافظ چشم یار را بارها به زیبایی سیاه‌دل تشبیه می‌کند. در بیت پنجم از غزل شماره ۱۲۷ حافظ گوید:

دیده‌ام آن چشم دل سیه که تو داری
جانب هیچ آشنا نگاه ندارد

✦✦✦✦

بیت هفتم

ز جور کوکب طالع سحرگهان چشمم
چنان گریست که ناهید دید و مه دانست

چشمم هنگام سحر از جورِ ستاره اقبالم آنچنان گریست که حتی گریستن مرا ستاره زهره دید و ماه هم از آن باخبر گشت.

این بیت صنعت مبالغه دارد.

✦✦✦✦

بیت هشتم

حدیث حافظ و ساغر که می‌زند پنهان
چه جای محتسب و شحنه پادشه دانست

داستان حافظ و پنهانی باده خوردنش را نه تنها محتسب و شحنه فهمیده است بلکه شخص شاه هم از آن خبر دارد.

شِحنَه: داروغه و نگهبان

✦✦✦✦

بیت نهم

بلندمرتبه شاهی که نُه رَواق سپهر
نمونه‌ای ز خم طاق بارگه دانست

(وصف شاه بیت قبل:) شهریاری والامقام که 9 آسمان تو در تو را نموداری از انحنای سقف کاخ عظمت خداوندی می‌داند.

رَواق: ایوان و پیشخانه