فناوریهای نظارتی برای مبارزه با کووید ۱۹
دولتهای سرتاسر جهان با استفاده از اپلیکیشنهای موبایل و شبکههای اطلاعاتی تلاش میکنند بیماران مبتلا به کووید ۱۹ را شناسایی و شیوع ویروس کرونا را متوقف کنند.
الویس لیو، شهروند هنگکنگی که بهمدت یک ماه در در منزل والدینش در استان هوبئی چین در قرنطینه بود، در ۲۳ فوریه به خانه بازگشت. مقامهای مرزی به او گفتند شماره تلفن دفترشان را به مخاطبان واتساپش اضافه کند و تنظیمات اشتراکگذاری موقعیت را روی «همیشه روشن» قرار دهد تا بدین وسیله بتوانند همواره از مکان تلفن همراه او مطلع باشند. آنها سپس به الویس گفتند ظرف دو ساعت به خانه برود، در را ببندد و بهمدت دو هفته در آنجا بماند.
فناوریهای نظارتی برای مبارزه با کووید ۱۹
چهارده روز آتی الویس با الزام به فعالکردن مجدد اشتراکگذاری موقعیت در هر هشت ساعت یکبار، از روال عادی خارج شد. فیسبوک که مالک واتساپ است، به چنین تاییدی نیاز دارد تا افراد هیچوقت بهطور پیشفرض تحت ردیابی قرار نگیرند. درمقایسه با نخستین قرنطینه که در آپارتمانی بزرگ بههمراه خانواده و سگهای خانگی بهعنوان همدم اتفاق افتاد، محبوسشدن در آپارتمانی ده متر مربعی با دو پنجرهی کوچک بهروی حیاط خلوت ناخوشایند بود.
وقتی الویس در ۸ مارس از خانه بیرون آمد، بلافاصله ماسک، عینک محافظ و دستکش برتن کرد، سوار بر قایق عازم جزیرهی لاما شد؛ در آنجا با آزادی بیانتها در مسیر جنگلی بهطول ۳۰ کیلومتر پیادهروی و در این راه زانوهایش را زخمی کرد. الویس هنوز برای خوابیدن مشکل دارد؛ اما میتواند به محل کار برود و هنگهنگ از اینکه او هیچ خطری برای سلامت دیگر شهروندان ندارد، احساس خوشنودی میکند.
سرزمین اصلی چین و کره جنوبی شمار موارد جدید ابتلا به کووید ۱۹ را در اواخر مارس به حوالی ۱۰۰ نفر و کمتر در روز کاهش دادند. هنگکنگ، سنگاپور و تایوان از همان اول هرگز رشد ناگهانی مبتلایان را شاهد نبودند؛ اما اکنون همگی آنها با چالشی مشابه مواجه هستند: چگونه وقتی اقدامات کنترلی را کاهش میدهند، بهدنبال آن رشد اجتنابناپذیر موارد ابتلا را محدود کنند؛ رشدی که میتواند هماکنون در برخی مناطق مشاهده شود. برای غلبه بر این چالش همگی آنها به استفاده از فناوری اطلاعات روی آوردهاند.
تلاشهای کشورهای یادشده همانند دیگر اقدامات دیگر بخشهای جهان تجربی است. آنها خطر شکست و همچنین خطر عوارض جانبی منفی را بیش از همه در زمینهی آزادیهای مدنی به جان میخرند؛ اما نزدیک به ۲/۵ میلیارد نفر اکنون درمیانهی دنیاگیری ویروس کرونا به نوعی تحت قرنطینه قرار گرفتهاند (نمودار ۲ را ببینید). تنها بخشی از آنها آلوده شده یا خواهند شد و از اینرو مصونیت در برابر کووید ۱۹ را بهدست خواهند آورد. سایر مردم وقتی از خانه بیرون آیند، محض سلامت خودشان و اطرافیانشان باید اقدامات پیشگیرانه را انجام دهند.
ابزارهای مورد استفاده برای نظارت بر شهروندان در سه دسته قرار میگیرد. گروه اول مستندات است؛ بهمعنی استفاده از فناوری برای فهمیدن اینکه افراد کجا هستند، کجا بودهاند یا وضعیت بیماریشان چگونه است. گروه دوم مدلسازی؛ یعنی گردآوری دادههایی که به توضیح چگونگی انتشار بیماری کمک میکنند و گروه سوم ردیابی مخاطبان یا ارتباطات است؛ بهمعنای شناسایی افرادی که با بیماران شناختهشده درتماس بودهاند.
وقتی صحبت از مستندسازی بهمیان میآید، بخش عمدهی کار در قرنطینه انجام میشود: جایگزینی تماسهای تلفنی و بازدیدهای خانگی با بررسی مجازی. درحالیکه هنگکنگ از واتساپ استفاده میکند، کره جنوبی اپلیکیشنی سفارشی دارد که اگر افراد از خانه خارج شوند، با بهصدا درآوردن زنگ خطر به مقامها هشدار میدهد. تا ۲۱ مارس، ۴۲ درصد از ۱۰٬۶۰۰ افراد تحت قرنطینه در کره جنوبی درحال استفاده از اپلیکیشن یادشده بودند.
درمقابل، تایوان رویکردی متفاوت درپیش گرفته است و با استفاده از دادههای دکلهای تلفن همراه، گوشی افراد تحت قرنطینه را ردیابی میکند. اگر سامانه تشخیص دهد فردی درحال خروج از محدوده است، به او پیام میدهد و مقامها را باخبر میکند. خروج از قرنطینه بدون تلفن همراه میتواند فرد خاطی را متحمل جریمه کند. در کره جنوبی جریمهی شکستن قرنطینه سنگین است و بهزودی ممکن است خطر زندانیشدن را نیز بهدنبال داشته باشد.
