بازاندیشی در سیر تحولات معماری معاصر

بازاندیشی در سیر تحولات معماری معاصر ایران در تعامل با مدرنیته

بازاندیشی در سیر تحولات معماری معاصر ایران در تعامل با مدرنیته

در بررسی و مطالعۀ معماری معاصر ایران در زمان حاضر، با نوعی از تنوع گرایی و تعدد دیدگاه ها روبرو می شویم که شاید بتوان آن را فقدان اندیشه ای منسجم در معماری معاصر تعبیر کرد. آنچه اکنون در معماری ایران مشاهده می شود؛ عدم الزام در توجه به داشته های گذشته و همسویی با معماری جهانی بر پایۀ خودمحوری است. از این رو طراحی پروژه های مختلف در مقیاس خرد تا کلان تا اندازه ای با اعمال سلیقه های شخصی و نوعی کثرت گرایی صورت می گیرد.

حال در شناسایی نقاط ضعف و قوت معماری معاصر ایران این پرسش مطرح می شود که معماری معاصر در تقابل با جریان مدرنیته تا چه حدی توانسته ارزشها و هویت تاریخی خود را حفظ کند؟

آیا معماری معاصر توانسته به برایندی مشترک از معماری کهن ایرانی و نوگرایی مدرنیته دست یابد؟

آیا معماری در زمان حاضر توانسته تکنولوژی جاری در مدرنیته را در پیشبرد اهداف معماری هویت گرا به کار برد؟

اگر بخواهیم با واقع بینی، آنچه را اکنون در حوزۀ معماری در حال وقوع است مورد بررسی قرار دهیم نمی توانیم تأثیر رسانه و رایانه در سیر تحولات معماری معاصر ایران را نادیده بگیریم.

از آنجا که رسانه ها می توانند در زمانی کوتاه، هر نقطه از جهان را به نقطۀ دیگر اتصال دهند؛ به عاملی مهم در شکل گیری تجربه در مقیاس جهانی بدل شده اند. از این رو جهان حاضر، عرصۀ حضور پررنگ رسانه ها گردیده است. با گسترش ارتباطات، زندگی اجتماعی انسان معاصر نیز دچار تحولات عمیقی شده؛ به گونه ای که او را در جریان پیچیده ای از انواع ارتباطات جهانی قرار داده؛ و به تبع ، نگرش او را به مسائل پیرامون خود دگرگون کرده است. این تحولات به رغم فواید بیشماری که در پویایی و تکامل زندگی بشر دارد؛ جوامع در حال توسعه را به برخی دنباله روی های افراطی و تقلیدهای سطحی و نابجا وادار ساخته است. در چنین جوامعی حضور فعال و مشارکت مستقیم در روند تولید دانش جهانی کمتر دیده می شود.

از تغییرات دیگری که زندگی انسان معاصر را از همه ابعاد از جمله طراحی و معماری تحت تأثیر قرار داده است؛ گسترش استفاده از فضای سایبری است. جذابیت، سرعت و سهولت استفاده بدون نیاز به دانش تخصصی از جمله دلایلی است که کاربرد اینترنت را افزایش داده است. این در حالی است که انبوه اطلاعاتی که در فضای مجازی منتشر می شود با برخی برداشت های سطحی روبروست.

توجه روزافزون به رایانه در روند طراحی معماری نقش آن را بیش از پیش پررنگ ساخته است. رایانه علاوه بر نقشه کشی و مدل سازی اطلاعات در مراحل کیفی پروژه نظیر زیبایی فرم، روابط عملکردی و ارتباطات اجزا نیز شرکت دارد. گرافیک رایانه ای، معماری فرافضا، معماری فراکتال و معماری دیجیتال از جمله دستاوردهای ورود رایانه به دنیای طراحی و معماری است.

معماری معاصر ایران هم اکنون دچار مسائلی است که از برخی گرایشات افراطی ناشی می شود. انسان معاصر در مواجهه با معماری جهانی، سنت را به دلیل برخی محدودیت هایش در هم شکسته است تا به نوگرایی مدرنیته پیوند یابد و در نتیجه تا اندازه ای از عوامل فرهنگی، اجتماعی و جغرافیایی فاصله گرفته است.

این گرایشات در آموزش معماری نیز تا حدودی دیده می شود. دانشجویان در عصر حاضر، مجلات و کتب اروپایی و آمریکایی را مرجعی برای طراحی پروژه های خود در نظر دارند. استفاده از منابع هنری و علمی خارجی هرگز مذموم نبوده و بسیار مفید است ولی اشکال کار در اینجا است که بدون داشتن یک پایگاه تئوریک و وقوف کامل از چگونگی تحولات و مفاهیم معماری به تقلید سطحی از آنها پرداخته می شود.

زمانی می توان از معماری به مفهوم جهانی آن سخن گفت که محصول آن حاکی از نوعی پیشرفت فرهنگی و معمارانه در سطح جهانی باشد. آنچه در زمینۀ معماری و شهرسازی ایران نسبت به گذشته سیر رو به بهبود را طی کرده است؛ ترجمه و تألیفات بیشتر در این حوزه ، برگزاری مسابقات معماری و شهرسازی، تهیه و اجرای طرح های باززنده سازی بافت های تاریخی و وجود برخی معماران صاحب ذوق است. کمک به توسعۀ چنین زمینه هایی می تواند معماری معاصر ایران را به گونه ای مطلوب در جهان کنونی معرفی کند.

رفع نواقص وکاستی ها وکمک به اعتلای معماری معاصر ایران، مستلزم تلاش بی وقفه است. در این راستا، نحوۀ بهره گیری از تاریخ و فرهنگ مهم ترین عامل محسوب می شود. تفحّص در معماری سنتی و نه به کارگیری مستقیم اجزای آن مانند کاشیکاری، مقرنس،گنبد و … بایستی در سطوح مختلف آموزشی، حرفه ای و مدیریتی انجام گردد و شناخت دقیق از مفاهیم معماری و شهرسازی حاصل شود.

امید است که در یک جامعۀ جهانی که عضوی از آن هستیم ارزشهای والای معماری و شهرسازی خود را عمیقاً بشناسیم و آن را هوشیارانه در انطباق با دنیای پویا و پرتحرک امروز به کار گیریم.

گردآوری توسط: تحقیقستان

2440

راه موفقیت، همیشه در حال ساخت است؛ موفقیت پیش رفتن است، نه به نقطه پایان رسیدن . ما در تحقیقستان تلاش میکنیم تا بهترین ها را برای شما به ارمغان آوریم.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

magnifier
توسط
تومان