غزل زلف دل دزد – فال حافظ
غزل شماره 402 دیوان حافظ در سالهای آخر عمر شاعر، در ستایش شاه منصور که مردی شجاع و متهور و وطندوست بود سروده شده است. برخی شارحان این شعر را سرشار از معانی عرفانی میدانند. حافظ میگوید گوش بسپار تا برایت یک مطلب نغز بگویم، اینکه خال یار ماهچهره را ببین و بنگر که چگونه گیسوی یار همچون زنجیر عقل و جان را در بند کشیده است.
فال حافظ با معنی و تعبیر کامل و تفسیر بیت به بیت غزل شماره 402 حافظ را در تحقیقستان بخوانید.
غزل زلف دل دزد – غزل نکتهای دلکش بگویم خال آن مه رو ببین – غزل 402 حافظ
نکتهای دلکش بگویم خال آن مه رو ببین
عقل و جان را بسته زنجیر آن گیسو ببین
عیب دل کردم که وحشی وضع و هرجایی مباش
گفت چشم شیرگیر و غنج آن آهو ببین
حلقه زلفش تماشاخانه باد صباست
جان صد صاحب دل آن جا بسته یک مو ببین
عابدان آفتاب از دلبر ما غافلند
ای ملامتگو خدا را رو مبین آن رو ببین
زلف دل دزدش صبا را بند بر گردن نهاد
با هواداران ره رو حیله هندو ببین
این که من در جست و جوی او ز خود فارغ شدم
کس ندیدهست و نبیند مثلش از هر سو ببین
حافظ ار در گوشه محراب مینالد رواست
ای نصیحتگو خدا را آن خم ابرو ببین
از مراد شاه منصور ای فلک سر برمتاب
تیزی شمشیر بنگر قوت بازو ببین
غزل شماره 402 حافظ با صدای علی موسوی گرمارودی
نتیجه تفال غزل شماره 402 حافظ :
فکر و خیالت این است که باید این چند روز دنیا را خوش گذراند. کسانی که خیر و صلاح تو را میخواهند، آیندهنگری را به تو تذکر میدهند ولی بسیار غافل شدهای. بعضی از دوستانت با حیله و نیرنگ از تو سوءِ استفاده میکنند ولی نمیفهمی. روزی میرسد که دیگر از عیش و طرب سیر شدهای و آن روز است که دیگر آه در بساط نداری؛ پس سرکش نباش و از زور و قوت بازویت استفاده کن، از زمانت به خوبی استفاده کن که وقت برای خوشی و خوشگذرانی زیاد است.
معنی و تفسیر غزل شماره 402 حافظ – معنی غزل نکتهای دلکش بگویم خال آن مه رو ببین
بیت اول
نکتهای دلکش بگویم خال آن مهرو ببین
عقل و جان را بسته زنجیر آن گیسو ببین
مضمون و لطیفهای دلربا بگویم، نگاهی به خال چهره آن ماهچهره بینداز و ببین که خرد و جان پایبند زنجیر گیسوی اوست.
✦✦✦✦
بیت دوم
عیب دل کردم که وحشی وضع و هرجایی مباش
گفت چشم شیرگیر و غنج آن آهو ببین
بر دل خرده گرفتم که مردمگریز و سرگردان مباش. گفت یک نگاهی به چشمان آن آهو و ناز و کرشمه آن بینداز که شیر را از پا در میآورد.
✦✦✦✦
بیت سوم
حلقه زلفش تماشاخانه باد صباست
جان صد صاحبدل آنجا بسته یک مو ببین
در چین و شکن زلفش که گردشگاه و جایگاه نسیم صباست، جان صدها اهل دل را ببین که به یک تار مو بسته است.
✦✦✦✦
بیت چهارم
عابدان آفتاب از دلبر ما غافلند
ای ملامتگو خدا را رو مبین آن رو ببین
کسانی که خورشید را میپرستند، چهره معشوق ما را ندیدهاند. ای سرزنش کننده، برای خاطر خدا، از آنها طرفداری مکن و به روی معشوق من نگاهی بینداز.
✦✦✦✦
بیت پنجم
زلف دل دزدش صبا را بند بر گردن نهاد
با هواداران ره رو حیله هندو ببین
گیسویش که دلها را میرباید، حتی بر گردن باد صبا بند نهاد. بنگر که این هندوی راهزن با حامیان راهسپر چه حیلههایی به کار میبَرَد.
✦✦✦✦
بیت ششم
این که من در جست و جوی او ز خود فارغ شدم
کس ندیدهست و نبیند مثلش از هر سو ببین
این کسی را که من در جستجوی او دل از دست دادهام، تا به امروز کسی مانند او را ندیده و نخواهد دید. به اطراف نگاه کن تا باورت شود.
✦✦✦✦
بیت هفتم
حافظ ار در گوشه محراب مینالد رواست
ای نصیحتگو خدا را آن خم ابرو ببین
اگر حافظ در کنار محراب ناله و زاری میکند سزاوار است. ای اندرزگو، برای خاطر خدا، نگاهی به آن خم ابرو بینداز.
✦✦✦✦
بیت هشتم
از مراد شاه منصور ای فلک سر برمتاب
تیزی شمشیر بنگر قوت بازو ببین
ای سپهر گردون، شمشیر بُرنده و زور بازوی او را ببین و از برآوردن آرزوهای شاه منصور سرپیچی مکن.
