ضرب المثل تیشه به ریشه زدن
وقتی می گویند تیشه به ریشه چیزی زدند، یعنی از اصل و وجودش را از بین برده اند تا نشانی از آن باقی نماند. وقتی کسی می گوید تیشه به ریشه ام زدم یعنی خودم با دستان خودم، خود را بدبخت کرده ام.
همچنین تیشه به ریشه زدن یعنی از زندگی بریدن. ناامید شدن از عالَم و آدم. وقتی چیزی از ریشه از بین برود دیگر نام و نشانی از آن باقی نمی ماند. درواقع به معنای نابودی و فنا نیز به کار برده میشود.
معنا و مفهوم تیشه به ریشه زدن در اشعار فارسی
به تیشه روی خارا می خراشید
چو بید از سنگ مجرا می تراشید.
نظامی
************************************
به تیشه کس نخراشد ز روی خارا گل
چنانکه بانگ درشت تو می خراشد دل .
سعدی (گلستان)
************************************
در این محنت سرا یک عشق پیشه
نزد چون من به پای خویش تیشه .
جامی
– تیشه بپای خود زدن ؛ کنایه از ضایع کردن خود و خود را از کار بازداشتن باشد.
