غزل بوته هجران – فال حافظ

غزل بوته هجران – فال حافظ

غزل شماره 197 دیوان حافظ غزلی است عاشقانه که در فرجه پرشور و حال جوانی سروده شده و به آوازی شباهت دارد که رهگذری عاشق در دل شب از دل خود سر دهد. حافظ دلبری زیبارویان را چنان تأثیرگذار می‌داند که بیم آن می‌رود زاهدان بر اثر آن ایمان خود را از دست بدهند. در ادامه به جوانان خوش قامت توصیه می‌کند قبل از پیری به عیش خوش بپردازند.

فال حافظ با معنی و تعبیر کامل و تفسیر بیت به بیت غزل شماره 197 حافظ را در تحقیقستان بخوانید.

غزل بوته هجران – غزل شاهدان گر دلبری زین سان کنند – غزل 197 حافظ

شاهدان گر دلبری زین سان کنند

زاهدان را رخنه در ایمان کنند

هر کجا آن شاخ نرگس بشکفد

گلرخانش دیده نرگسدان کنند

ای جوان سروقد گویی ببر

پیش از آن کز قامتت چوگان کنند

عاشقان را بر سر خود حکم نیست

هر چه فرمان تو باشد آن کنند

پیش چشمم کمتر است از قطره‌ای

این حکایت‌ها که از طوفان کنند

یار ما چون گیرد آغاز سماع

قدسیان بر عرش دست افشان کنند

مردم چشمم به خون آغشته شد

در کجا این ظلم بر انسان کنند

خوش برآ با غصه ای دل کاهل راز

عیش خوش در بوته هجران کنند

سر مکش حافظ ز آه نیم شب

تا چو صبحت آینه رخشان کنند

غزل شماره 197 حافظ با صدای علی موسوی گرمارودی

نتیجه تفال غزل شماره 197 حافظ :

جوانی پرشور و نشاط هستی ولی قدر دوران جوانی را آن‌طور که باید و شاید نمی‌دان. فرصت و موقعیتی را که بدست آورده‌ای قدر بدان و از آن استفاده کن. درست است که گاهی در حق تو ظلم می‌شود و کسانی که مقامی پایین‌تر از تو دارند، ناعادلانه حق تو را می‌خورند اما این رنج و سختی عاقبت به پایان می‌رسد.

یأس و ناامیدی را از خود دور کن تا به هدفت برسی. اگر در مراحلی از زندگی از یار دور می‌شوی نگران نباش، این دوری برای چشیدن طعم وصال است. دعای نیمه‌شب به درگاه خداوند باعث می‌شود که قلب تو صاف و زلال شود، پس دعا و توسل را فراموش نکن.

معنی و تفسیر غزل شماره 197 حافظ – معنی غزل شاهدان گر دلبری زین سان کنند

بیت اول

شاهدان گر دلبری زین سان کنند
زاهدان را رخنه در ایمان کنند

اگر زیبا رویان به این صورت داز مشتاقان دل ببرند، در ایمان زاهدان نقص و عیب ایجاد خواهند نمود. یعنی افراد بسیار متشرع نیز از تمنای ایشان در امان نخواهند بود.

✦✦✦✦

بیت دوم

هر کجا آن شاخ نرگس بشکفد
گلرخانش دیده نرگسدان کنند

هرجایی که آن شاخه گل نرگس شکوفا شود، یعنی هرجا که محبوب چشمان همچون نرگس خود را بگشاید، خوبرویان چشمان خودشان را به گلدان گل نرگس تبدیل می‌سازند.

یعنی چشمان یار از چشمان همه زیبارویان قشنگ‌تر است.

✦✦✦✦

بیت سوم‌

ای جوان سروقد گویی ببر
پیش از آن کز قامتت چوگان کنند‌

ای جوان بلندبالای راست‌قامت، پیش از آنکه از قد تو چوگان منحنی بسازند، یعنی پیش از آنکه بر اثر پیری خمیده شوی؛ در میدان زندگی گوی توفیق بزن و کاری کن.

✦✦✦✦

بیت چهارم

عاشقان را بر سر خود حکم نیست
هر چه فرمان تو باشد آن کنند

عاشقان برای زنده بودنشان از خود اختیاری ندارند، هرچه تو بفرمایی همان کار را می‌کنند. یعنی اگر تو بفرمایی در راه تو جان می‌دهند.

✦✦✦✦

بیت پنجم

پیش چشمم کمتر است از قطره‌ای
این حکایت‌ها که از طوفان کنند

این داستان‌هایی که از طوفان نوح نقل می‌کنند، در نظر من کمتر از یک قطره است و یا حجم طوفان نوح در برابر اشک چشم من از قطره هم کمتر است.

کنایه از اینکه بسیار اشک می‌ریزم.

✦✦✦✦

بیت ششم

یار ما چون گیرد آغاز سماع
قدسیان بر عرش دست افشان کنند

وقتی که محبوب ما به رقص و سماع برمی‌خیزد، فرشتگان آسمان در عرش به رقص و دست افشانی می‌پردازند.

همزمان با رقصیدن یار من شور و شوق همه کائنات را دربرمی‌گیرد.

✦✦✦✦

بیت هفتم

مردم چشمم به خون آغشته شد
در کجا این ظلم بر انسان کنند

از بس گریه کردم، مردمک چشمم از زیادی گریه خون‌آلود شد، در کجا رسم است که این همه ستم بر کسی روا دارند؟

✦✦✦✦

بیت هشتم

خوش برآ با غصه‌ ای دل کاهل راز
عیش خوش در بوته هجران کنند‌

ای دل من، با غم و غصه بسوز و بساز و خوش باش، چراکه رازداران پرده غیب در هجران و دوری به عیش و خوشی می‌پردازند.

✦✦✦✦

بیت نهم

سر مکش حافظ ز آه نیم شب
تا چو صبحت آینه رخشان کنند‌

ای حافظ، از آه و ناله‌های نیمه شب دست برندار و منصرف مشو تا به وسیله آن‌ها آینه دلت را مانند روی صبح، روشن و تابناک بسازند.