اقیانوس اطلس

اقیانوس اطلس (Atlantic Ocean) دومین اقیانوس بزرگ دنیا است که قاره‌های آفریقا و اروپا را از قاره آمریکا جدا می‌سازد و درازایش نیز از جنوبگان تا اقیانوس منجمد شمالی است.

نام این دریا به شخصیت افسانه‌ای اطلس در اساطیر یونانی اشاره دارد. قدیمی‌ترین اشاره به نام اطلس برای این اقیانوس در متنی از استسیخروس، شاعر میانه‌های سده ششم پیش از میلاد یافت شده‌است. از جمله یکی از مکان های مرموز این دریا مثلث برمودا نام برد

وسعت اقیانوس اطلس حدود ۸۳ میلیون کیلومتر مربع است و واقع بین قاره امریکا و قارهای اروپا و افریقا قرار دارد.

مشخصات اقیانوس اطلس

اقیانوس اطلس به صورت حوزهٔ S شکلی است که در جهت شمالی جنوبی گسترش دارد و توسط جریان‌های متقابل استوایی در حدود ۸ درجهٔ عرض جغرافیایی شمالی به اطلس شمالی و اطلس جنوبی تقسیم می‌شود.

اقیانوس اطلس از غرب توسط قارهٔ آمریکا (شمالی و جنوبی) و از شرق توسط قاره‌های اروپا و آفریقا محصور شده‌است و توسط تنگهٔ جبل‌الطارق با دریای مدیترانه در ارتباط است.

از سمت شمال توسط تنگهٔ دانمارک، دریای گرینلند و دریای نروژ و دریای بارنتز به اقیانوس منجمد شمالی و از سمت جنوب شرقی به اقیانوس هند و از سمت جنوب غربی توسط تنگهٔ دریک به اقیانوس آرام و از جنوب به اقیانوس جنوبی متصل می‌شود (در برخی تعاریف دیگر امتداد آن را تا قطب جنوب در نظر می‌گیرند).

اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام از طریق کانال پاناما در بین آمریکای شمالی و جنوبی نیز به هم متصل هستند. اقیانوس اطلس همچنین با دریای کارائیب، خلیج مکزیک، خلیج هادسون، خلیج بافین، خلیج بیسکای، دریای شمال، دریای بالتیک و دریای کلتیک مجاورت دارد.

مساحت اقیانوس اطلس با در نظر گرفتن دریاهای مجاور آن در حدود ۱۰۶٬۴۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۴۱٬۱۰۰٬۰۰۰ مایل مربع) است که ۲۰ درصد مساحت کل زمین و ۲۶ درصد مساحت آب‌های زمین را شامل می‌شود. بدون احتساب این دریاها مساحت آن ۸۲٬۴۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع می‌شود.

حجم اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور آن ۳۵۴٬۷۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب و بدون آن‌ها ۳۲۳٬۶۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب است.

عمق متوسط اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور ۳٬۳۳۹ متر و بدون در نظر گرفتن آن‌ها ۳٬۹۲۶ متر می‌باشد. عمیق‌ترین قسمت این اقیانوس در گودال پورتوریکو به عمق ۸٬۶۰۵ متر می‌باشد.

عرض اقیانوس اطلس از ۲٬۸۴۸ کیلومتر بین برزیل و لیبریا تا ۴٬۸۳۰ بین آمریکای شمالی و آفریقا متغیر است.

آب و هوای اقیانوس اطلس

آب و هوای اقیانوس اطلس و سرزمین‌های اطراف آن تحت تأثیر دمای سطح اب و جریان‌های آبی می‌باشد. گرم‌ترین نواحی آب و هوایی اطلس در شمال استوا گسترش دارد و سردترین نواحی آن در عرض‌های جغرافیایی بالا قرار دارند که این نواحی توسط یخ‌های دریایی پوشیده شده‌اند.

جریان‌های اقیانوسی آب و هوای اطلس را با انتقال اب‌های گرم و سرد به دیگر نواحی کنترل می‌کنند.

شوری آب اقیانوس اطلس متغیر است و به تبخیر، بارش، جریان آب رودخانه‌ها و ذوب یخ‌ها بستگی دارد که معمولاً میان ۳۳ تا ۳۷ گرم در لیتر است.

دمای سطح آب اقیانوس اطلس بسته به عرض جغرافیایی، جریان‌های دریایی و فصل‌های مختلف میان ۲ تا ۲۹ درجهٔ سانتی گراد در تغییر است. بیشترین دما در شمال خط استوا و کمترین دما در نواحی قطبی است. در عرض‌های جغرافیایی میانگین بیشترین مقدار دما میان ۷ تا ۸ درجهٔ سانتی‌گراد است.

دریاهای منشعب از اقیانوس اطلس

کارائیب , شمال , لابرادور , بالتیک , مانش و خلیج های هودسن , گینه , بیسکای(کاسنگنی) , مکزیک , دریای مدیترانه و انشعاب ان (ادریاتیک ، اژه ، ایونی ، تیرنو) به وسیله ی تنگه ی جبل الطارق و دریاهای مرمره و سیاه به وسیله ی تنگه های داردانل و بسفر از اب این اقیانوس تغذیه میشوند .

جریان معروف اب گرم گلف استریم در نیمه ی شمالی این اقیانوس دیده میشود . عمیق ترین ناحیه ی این اقیانوس ۹۲۰۰ متر و در شرق جزیره ی پورتوریکو میباد